Hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt.

Hoc ke toan thuc te o thanh hoa

Hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt là một nội dung quan trọng trong kế toán thuế, áp dụng đối với các hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế theo quy định của pháp luật.

Việc hiểu đúng bản chất thuế tiêu thụ đặc biệt và cách ghi nhận kế toán không chỉ giúp phản ánh chính xác nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp mà còn hỗ trợ người học kế toán nắm vững mối quan hệ giữa thuế, chi phí và kết quả kinh doanh.

Bài viết này sẽ trình bày các nguyên tắc cơ bản về hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt một cách dễ hiểu và dễ áp dụng.

Tài khoản sử dụng

Theo hướng dẫn tại Thông tư 200/2014/TT-BTC và tiếp tục được kế thừa, áp dụng tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, Tài khoản 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt được sử dụng để phản ánh nghĩa vụ thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) phải nộp, đã nộp và còn phải nộp vào Ngân sách Nhà nước của người nộp thuế theo quy định của pháp luật.

Trong giao dịch xuất nhập khẩu ủy thác, tài khoản này chỉ sử dụng cho bên giao ủy thác, không áp dụng cho bên nhận ủy thác.

Kết cấu và nội dung phản ánh của TK 3332:

Bên Nợ:

Bên Có:

Số thuế TTĐB đã nộp vào Ngân sách Nhà nước;

Số thuế TTĐB phải nộp vào Ngân sách Nhà nước.

Số dư bên Có:

Số thuế TTĐB còn phải nộp vào Ngân sách Nhà nước tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

Lưu ý: Trong một số trường hợp, Tài khoản 3332 – Thuế TTĐB có thể có số dư bên Nợ:

Số dư bên Nợ (nếu có) của Tài khoản 3332 phản ánh số thuế và các khoản đã nộp lớn hơn số thuế và các khoản phải nộp cho Nhà nước hoặc có thể phản ánh số thuế đã nộp được xét miễn, giảm hoặc hoàn thuế nhưng chưa thực hiện.

2.Cách hạch toán thuế TTĐB trong các trường hợp cụ thể

2.1. Hạch toán thuế TTĐB phải nộp khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ

– Trường hợp tách ngay được thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp tại thời điểm giao dịch phát sinh, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ không bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt, ghi:

Nợ các TK 111, 112, 131 (tổng giá thanh toán)

Có TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

Có TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt.

– Trường hợp không tách ngay được thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp tại thời điểm giao dịch phát sinh, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ bao gồm cả thuế tiêu thụ đặc biệt. Định kỳ khi xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp, kế toán ghi giảm doanh thu, ghi:

Nợ TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

Có TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt.

2.2. Khi nhập khẩu hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

– Kế toán căn cứ vào hoá đơn mua hàng nhập khẩu và thông báo nộp thuế của cơ quan có thẩm quyền, xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp của hàng nhập khẩu, ghi:

Nợ các TK 152, 156, 211, …

Có TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt.

– Đối với hàng tạm nhập – tái xuất không thuộc quyền sở hữu của đơn vị, ví dụ như hàng quá cảnh được tái xuất ngay tại kho ngoại quan, khi nộp thuế TTĐB của hàng nhập khẩu, ghi:

Nợ TK 138 – Phải thu khác

Có TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt.

2.3.Khi nộp tiền thuế tiêu thụ đặc biệt vào Ngân sách Nhà nước

Khi nộp tiền thuế TTĐB vào ngân sách nhà nước, kế toán thực hiện ghi sổ như sau:

Nợ TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt

Có các TK 111, 112.

2.4. Kế toán hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt đã nộp ở khâu nhập khẩu

– Thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu, được hoàn khi tái xuất hàng hóa, ghi:

Nợ TK 3332 – Thuế TTĐB

Có TK 632 – Giá vốn hàng bán (nếu xuất hàng để bán)

Có các TK 152, 153, 156 (nếu xuất hàng trả lại).

– Thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu, được hoàn khi tái xuất TSCĐ, ghi:

Nợ TK 3332 – Thuế TTĐB

Có TK 211 – Tài sản cố định hữu hình (nếu xuất trả lại TSCĐ)

Có TK 811 – Chi phí khác (nếu bán TSCĐ).

– Thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu nhưng hàng hóa không thuộc quyền sở hữu của đơn vị, được hoàn khi tái xuất, ghi:

Nợ TK 3332 – Thuế TTĐB

Có TK 138 – Phải thu khác.

2.5. Kế toán thuế TTĐB phải nộp khi bán hàng hóa, TSCĐ, cung cấp dịch vụ nhưng sau đó được giảm, được hoàn

Kế toán thuế TTĐB phải nộp khi bán hàng hóa, TSCĐ, cung cấp dịch vụ nhưng sau đó được giảm, được hoàn: Khi nhận được thông báo của cơ quan có thẩm quyền về số thuế ở khâu bán được giảm, được hoàn, ghi:

Nợ TK 3332 – Thuế TTĐB

Có TK 711 – Thu nhập khác.

Hoc ke toan thuc te o thanh hoa Hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt là một nội dung quan trọng trong kế toán thuế, áp dụng đối với các — Hoc ke toan thuc te o thanh hoa

2.6. Trường hợp xuất sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ chịu thuế TTĐB để tiêu dùng nội bộ, cho, biếu, tặng, khuyến mại, quảng cáo

Nếu xuất sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt để tiêu dùng nội bộ, cho, biếu, tặng, khuyến mại, quảng cáo không thu tiền => trường hợp này được vẫn phải ghi nhận số thuế TTĐB phải nộp như bình thường:

Nợ các TK 641, 642

Có các TK 154, 155

Có TK 3332 – Thuế TTĐB.

2.7. Trường hợp nhập khẩu ủy thác (áp dụng tại bên giao ủy thác)

– Khi nhận được thông báo về nghĩa vụ nộp thuế TTĐB từ bên nhận ủy thác, bên giao ủy thác ghi nhận số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp, ghi:

Nợ các TK 152, 156, 211, 611,…

Có TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt.

– Khi nhận được chứng từ nộp thuế vào NSNN của bên nhận ủy thác, bên giao ủy thác phản ánh giảm nghĩa vụ với NSNN về thuế tiêu thụ đặc biệt, ghi:

Nợ TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt

Có các TK 111, 112 (nếu trả tiền ngay cho bên nhận ủy thác)

Có TK 3388 – Phải trả khác (nếu chưa thanh toán ngay tiền thuế TTĐB cho bên nhận ủy thác)

Có TK 138 – Phải thu khác (ghi giảm số tiền đã ứng cho bên nhận ủy thác để nộp thuế TTĐB).

– Bên nhận ủy thác không phản ánh số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp như bên giao ủy thác mà chỉ ghi nhận số tiền đã nộp thuế hộ bên giao ủy thác, ghi:

Nợ TK 138 – Phải thu khác (phải thu lại số tiền đã nộp hộ)

Nợ TK 3388 – Phải trả khác (trừ vào số tiền đã nhận của bên giao ủy thác)

Có các TK 111, 112.

Tóm lại, hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt là nội dung kế toán thuế mang tính đặc thù, đòi hỏi người học và người làm kế toán phải hiểu rõ đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế và nguyên tắc ghi nhận kế toán.

Việc nắm vững kiến thức này không chỉ giúp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế theo quy định mà còn tạo nền tảng quan trọng cho việc học và áp dụng các nội dung kế toán – thuế nâng cao trong thực tế doanh nghiệp.